Trzy elementy składowe wg Szczepańskiego
1) Kompleks instytucji (szkoły i inne instytucje, które wychowują i przekazują wiedzę o zbiorowościach społecznych, organizacjach, środkach materialnych, ideach, wartościach składających łącznie na infrastrukturę społeczna i materialną, a której przebiegają procesy edukacyjne.
2) Działalność oświatowa, czynności wychowawców i uczących kierujących czynnościami uczenia się ucznia. Wyróżnia się kilka procesów składających się na działalność oświatową:
- Nauczanie
- Uczenie
- Kształcenie
- Wychowanie
- Samowychowanie
3) Stan umysłów członków społeczeństwa, zasób wiedzy obywateli przejawiający się w ich pracy zawodowej w ich życiu publicznym, to, co nadaje sens społeczny w funkcjonowaniu szkolnictwa.

W systemie edukacji każdego kraju istotna rolę odgrywają dwa wielkie nakładające się procesy:
- Proces socjalizacji - oznaczający całość wpływów środowiska społecznego i kulturowego, które spontanicznie uczą jednostkę przystosowania się do struktur grup, do obyczajów i zwyczajów.
- Proces wychowania - oznaczający intencjonalne kształtowanie osobowości w stosunku wychowawczym między wychowankiem, a wychowawcą wg przyjętego ideału wychowawczego.
Można powiedzieć, że system edukacji oświaty to układ tych wszystkich źródeł i kontaktów, którymi do obywateli dociera wiedza naukowa, treści ideologiczne, wartości i wzory postępowania.
Inne relacje:
1. wg Jacka Szmatka: Wychowanie to proces, który prowadzi do socjalizacji danego osobnika. Wychowanie wiąże się z procesem, w którym występuje określone działanie, termin zaś socjalizacja akcentuje to, co stanowi efekt tego działania

Teoria Strukturalno-Funkcjonalna a edukacja

E. Durkheim
Przedstawicielem tej teorii jest E. Durkheim - centralne pojęcia społeczeństwa nad jednostką.
"Społeczeństwo rządzi nami, ponieważ jest poza nami i ponad nami..."
Ważna cechą społeczeństw złożonych jest to, że jednostka w coraz większym stopniu przyjmuje wyspecjalizowane role i zajęcia żeby umożliwić i pomóc społeczeństwu rozwijać się. Powszechny system wartości jest konieczny, aby powiązać jednostki, ich pracę ze sobą i żeby zapewnić ciągłość pomiędzy następnymi generacjami.

Trzy słowa klucze:
- System
- Struktura
- Funkcje
System społeczny jest ogółem organizacji, które tworzą się, aby zadawalać potrzeby ujęte w centralnym systemie wartości. Instytucje takie jak systemy polityczne, ekonomiczne, edukacyjne dostarczają podstawy do określania, co jest a co nie jest przyjętym społecznie zachowaniem oraz środków za pomocą, których jednostki są zaznajamiane i nauczane z powszechnymi wartościami społeczeństwa.
O roli edukacji powiada: społeczeństwo może przetrwać tylko wtedy, jeśli wśród jego członków istnieje dostateczny stopień jednorodności. Edukacja uwiecznia i wzmaga tę jednorodność przez wpajanie dziecku od początku zasadniczych podobieństw, których wymaga życie zbiorowe.

Pogląd na szkołę
Potrzeby społeczne dominują nad potrzebami jednostki. Nauczyciele muszą zagwarantować, że ich zajęcia w szkole:
1. Zachęcą uczniów do grupowego zaangażowania, posłuszeństwa o odpowiedzialności.
2. Skłonią uczniów do uznania, że na pierwszym miejscu przed sprawami osobistymi i rodzinnymi jest ich posłuszeństwo celom i wartościom społecznym
3. Rozwiną w uczniach i pogłębią w uczniach te skłonności, które potrzebuje społeczeństwo.
4. Nauczyciele są wzorami moralnymi.

Rola ucznia
dziecko jest postrzegane przez Durkheima jako pusta karta czekająca na wypełnieni. Uczeń jest osobą pasywną, wierną, ponieważ na ma doświadczenia i wiedzy.

Teoria Talkota Parsonsa
Dowodzi, że aby osiągnąć społeczną integrację społeczeństwo w wyniku procesu ewolucji narzuciła pewną liczbę instytucji, które funkcjonują jako pośrednicy socjalizacyjni np. rodzina, kościół. W System edukacyjnym społeczni przyjmują określone role jako element swej codzienności w społeczeństwie, są to taki role jak ojciec, matka, ksiądz itp.
Społeczeństwo ma modelowe oczekiwania dotyczące zachowania jednostek zajmujących określony status w systemie społecznym. Wyróżnia on dwa procesy ze sobą powiązane:
- Proces instytucjonalizacji lub sposób, w jaki ludzkie zachowanie staje się systematycznie regulowane i normowane
- Proces internalizacji, czyli sposób, w jaki społeczne oczekiwania towarzyszą rolom społecznym są zauważalne, rozumiane i przyswajające, jaki jednostki

Klasa szkolna jako system społeczny uchodzi za klasykę.

Zadaje on pytanie, jakie funkcje spełnia szkoła dla społeczeństwa amerykańskiego? :
1. Szkoły dostarczają podstawy socjalizacji
2. Szkoły działają jako mechanizm za pomocą, którego jednostko przydzielane są role dorosłych
3. Szkoła spełnia funkcję alokacyjną

Zadaje sobie pytanie, w jaki sposób realizują się te funkcje jednocześnie? Analizuje różnice pomiędzy szkoła a rodziną. W odróżnieniu od rodziny szkoła jest systemem sformalizowanych ról gdzie liczą się wartości uniwersalistyczne.
Proces socjalizacji jako internalizowanie ról jest od pierwszego dnia związany z nieustannym ocenianiem osiągnięć (stopnie, pochwały, nagany). Proces oceniania prowadzi do zróżnicowania klasy na uczniów dobrych i słabych. W ten sposób uczą się dzieci jak zdobywać status i bronić go.
Różnicowanie takie jest konieczne ze względów funkcjonalnych gdyż szkoła jest również instancją rozdzielająca i dlatego potrzebuje podstawy do selekcji ze względu na przyszły status społeczny.