-przedstawił koncepcje idealistyczną

-wiodąca def . Pedagogika [wychowanie]- nauka, która daje teorię kształtowania osobowości człowieka w całokształcie jego społecznych uwarunkowań.

3 zadania ped.:

•  opisuje cele

•  opisuje stan rzeczy (stany postulowane)

•  opisuje warunki, w jakich dział kształtowania człowieka przebiega

Założenia teorii wychowania:

•  wychowanie jest zjawiskiem uwarunkowanym społ.

•  cel wychowania wyznacza panująca ideologia społ.

•  miarę skuteczności wych. jest przemiana osobowości wychowanka.

Formy wychowania:

1. PRZEDMIOTOWE:

•  różne typy działalności wych.

•  działalność poznawcza

•  działalność wytwórcza

•  dz. Recepcyjna

•  dz. Usługowo- opiekuńcza

•  dz. Zabawowo- rozrywkowa

•  dz. Sportowo- turystyczna

•  dz. Techniczna

1. ORGANIZACYJNA : przez działalność:
1. indywidualną
2. zbiorowo zespołowa:

•  samorządowa

•  spółdzielcza

•  współzawodnictwo

•  wspólna realizacja zadań (czyny społ.)

METODY WYCHOWANIA:

•  metoda nagrody i kary (jako najefektywniejsza) n. i k. powoduje u wychowanka stan napięcia.

1. m. Wpływu osobistego : proponuje

-wysuwanie sugestii

-perswazja

-działanie przykładem osobistym

-wyrażanie dezaprobaty i aprobaty.

•  m. wpływu społecznego : posługuje się zespołem i oddziałuje na zespół, który może polegać na:

-modyfikacji celów zespołu

-kształtowanie norm postępowania obowiązujące w zespole

-przekształcanie struktury wew. Zespołu

-rozłożona odpowiedzialność na całą grupę

-włączenie zespołu do oceny własnych działań

-nawiązanie współpracy z przywódcami zespołu

-staranie się być pomocnym zespołowi.

•  m. kierowania samowychowaniem : zwraca się uwagę na przedstawienie właściwego ideału i przyswojenie odpowiednich wartości, kolejno na samopoznanie , samoocenę wstępną, obudzenie aspiracji do przemiany i doprowadzenie do decyzji samowychowawczych.

•  m. wywołująca poczucie kary lub nagrody: 1. położenie nacisku organizacyjnego, w toku którego nagradzanie za właściwe postawy, przydzielanie odpowiednich roli i funkcji społ.,

JAKA POWINNA BYĆ NAGRODA I KARA:

NAGRODA:

•  powinna przejawiać się w sytuacji, gdy dziecko robi więcej niż powinno robić, lepiej niż do tej pory (nie za wykonywanie obowiązków), gdyż krzywi się wtedy motywy wychowanka i rozbudowuje się postawę roszczeniową

•  najgorszą nagroda jest nagroda materialna- bo zmienia motywację człowieka (odnośnie pracy, wysiłku)

•  rodzaje nagród naturalnych: uśmiech, pochwała, ...

KARA:

•  adekwatna do wieku (im młodsze dziecko tym kara powinna być wykonywana zaraz po czynie , kara odroczona mało skuteczna)

•  kara jako konsekwencja złego czynu

•  adekwatna do czynu

•  kary naturalne- związane ze złym czynem dziecka

•  nie powinno być kar fizycznych: -naruszają poczucie godności, -wykorzystywanie własnej siły, -przejaw braku szacunku

•  dziecko może uodpornić się na karę fizyczna

S. KUNOWSKI "podstawa wychowania"

-teoria warstwicowa

-koncepcja osoby + wpływ konkretnej religii

- wychowanie - wyprowadzenie ze stanu naturalnego do wyższego stanu kulturalnego na skutek dokonywanych wewnętrznie przemian dyspozycji psychicznych człowieka, która powoduje , iż następuje zmiana postawy egoistycznej na postawę altruistyczną (przejście od "JA" do "MY"0 do zaangażowania się we wspólnotę

Proces wychowania jest pobudzany przez podst. czynniki:

1. BIOS - pęd życiowy, całe wyposażenie biologiczne człowieka, które jest niezmienne. Bios jest opanowany przez stos.
2. ETOS - otacza nas kultura, religia, obyczaje, tworzy warunki do rozwoju biosu, to co nas otacza, nie zawsze jest czymś pozytywnym. Jest korygowany przez AGOS.
3. AGOS - działanie wychowawcze: rodzice, opiekuni, nauczyciele, wszystkie te czyny korygowane są przez LOS
4. LOS - stała fizyczna z która człowiek się rodzi, czas historyczny w którym człowiek żyje i działa,

TEORIA WARSTWICOWA:

Warstwy wychowania adekwatne do czynu:

1. bios- warstwa biologiczna, szczególne znaczenie w wieku szkolnym
2. etos- warstwa społ.(budowanie właściwych relacji w grupie) i warstwa kulturologiczna (wchodzenie i poznawanie kultury+ budzenie się zainteresowań dotyczących kultury.
3. Agos i los- warstwa duchowa- kształtowanie .światopoglądu

Istotna rolę w każdej z tych warstw odgrywa AKTYWNOŚĆ WŁASNA :

•  manipulacja

•  poznawanie

•  uczucie

•  kształtowanie światopoglądu

Każda warstwa wytwarza swą strukturę:

•  onjawia temperament

•  indywidualność

•  charakter

•  osobowość

•  światopogląd

ZADANIA WYCHOWAWCY wg. S. KUNOWSKIEGO : biorąc pod uwagę rodzaj aktywności i struktury, które powstają możemy wskazać na pewne zadania stojące przed wychowawcą:

1. poznanie temperamentu dziecka- określić jego zalety i wady, a w związku z tym próba pomocy w kształtowaniu odpowiednich cech.
2. poznanie indywidualności- zwróć uwagę na różnice między dziećmi w rozwoju
3. przeprowadzenie wychowanka od heteronomii do autonomii (skupienie się na sobie- dostrzeganie innych)
4. kształtowanie osobowości- ujęcie z całości cech psychicznych człowieka i ich rozwój tożsamości

PYTANIE 1. Nuki ped. , a T.W.

Miejsce T.W.

Pedagogika= teoria nauczania (dydaktyka) +T.W.

Dydaktyka - sposób nauczania przez wychowanie, posiada dorobek metodologiczny (teoria +praktyka)

T.W.- to co nie jest związane z nauczaniem i procesami uczenia się, dotyczy rozwoju osobowości człowieka i to jest zakres T.W.

Wiek XX pojawiły się subdyscypliny pedagogiczne będące na skraju dydaktyki i T.W.

Kryterium: przedmiot badań

•  ped. Społ.

•  ped. Specjalna

•  ped. Dorosłych [andragogika]

•  ped. Opiekuńcza

!!!! historia wychowania jako subdyscyplina ped. Bardziej przynależy do historii.

Herbart- 1812- zaproponował pojęcie ped. Jako ped. Ogólnej

Teoria wychowania.- zajęła się jako subdyscyplina pedagogiczna różnymi kontekstami wychowania mającego na celu kształtowanie osobowości człowieka

PYTANIE 2. Status metodologi T.W.

W zakres statusu metodologicznego wchodzą takie pytania:

-czym się konkretnie zajmuje

-w jakim celu się tym zajmuje

-jaką metodą

PYTANIE 3. T.W. ,a ped. Ogólna

Pedagogika= teoria nauczania (dydaktyka) +T.W.

Dydaktyka - sposób nauczania przez wychowanie, posiada dorobek metodologiczny (teoria +praktyka)

T.W.- to co nie jest związane z nauczaniem i procesami uczenia się, dotyczy rozwoju osobowości człowieka i to jest zakres T.W.

Wiek XX pojawiły się subdyscypliny pedagogiczne będące na skraju dydaktyki i T.W.

PYTANIE 4. T.W. ,a inne nauki.

Powiązania Teorii Wychowania z innymi naukami: (t.w.- jako subdyscyplina interdyscyplinarna):

•  filozofia (teologia- nauka o stanowieniu celów, do czego wych., Aksjologia (nauka o wartościach),- ku czemu wychowujemy , czym jest człowieka?, Aksjologia filozoficzna- dostarczanie ważnych przesłanek dla zrozumienia kondycji współczesnego człowieka. )

•  psychologia- t.w. czerpie wiedzę z psychologii o funkcji człowieka, o o rozwoju jego psychiki, o strukturze osobowości i jej funkcjach regulacyjnych.

•  Socjologia- o społecznym zakorzenieniu osoby ludzkiej , o wpływie społ. na jednostkę, o mechanizmach socjalizacji, o funkcjonowaniu instytucji edukacyjnych.

•  Nauki medyczne - dostarczają wiedzy o zasadach, prawidłowościach rozwoju biologicznego człowieka, określają standardy rozwoju organizmu, czym wspomagać wzrost biologiczny.

PYTANIE 5. Przedmiot T.W.

Przedmiotem każdej nauki jest pewien zakres zjawisk, procesów wyróżniamy spośród innych za pomoc ą kryteriów ustalonych ściśle przez badaczy.

T.W. zadaje pytania: kim jest człowiek?

Zajmuje się różnymi kontekstami wych. mającymi na celu kształtowanie osobowości człowieka jako subdyscyplina ped. ma na celu kształtowanie rozwoju osobowościowego człowieka.

T.W. jest subdyscypliną interdyscyplinarną - ponieważ zajmuje się osobowością człowieka, któRa jest trudna do określenia jest powiązana z filozofią, psych., socjol., nauki biomedyczne

.

Filozofia- takie problemy jak aksjologia "kim jest człowiek"

Socjologia- człowiek jest z natury osobą społeczna, społeczeństwo ma wpływ na wych....

Biomedyczne- wiedza o zasadach rozwoju biologicznego.

PYTANIE 6. T.W. a metody badawcze zaczerpnięte z innych nauk.

Metody badawcze T.W. zaczerpnięte z innych nauk:

•  sondaż, ankieta (socjologia)

•  eksperymentu (psychologia, nauki biomedyczne)

•  monografia (historia)

•  metoda indywidualnych przypadków (medycyna)

OBO DYDAKTYKI TEORIA WYCHOWANIA JEST W PEDAGOGICE NAJWAZNIEJSZA.!!!

PYTANIE 7. Funkcje T.W.

FUNKCJE TEORII WYCHOWANIA

1. F. POZNAWCZA - główne diagnozowanie rzeczywistości wychowawczej, ustala warunki funkcjonowania wychowanków
2. F. OCENIAJĄCA- zebrany materiał poddawany jest ocenie i analizuje się pod katem pewnych wartości. [opisane zjawisko poddajemy analizie i ocenie w stosunku do określonego ideału]
3. F. PROGNOSTYCZNA - odpowiedź na pytanie co zrobić aby ta rzeczywistość doprowadzić do pewnego ideału określonego [co zrobi aby zbliżyć rzeczywistość do określonego ideału].

PYTANIE 8. Rozumienie pojęćia wych.

JAKI KSZTAŁT POWINNO MIEĆ WYCHOWANIE?

•  Wychowanie to spotkanie z wychowankiem

•  Podstawowym procesem wychowania jest to, co w człowieku jest zawarte .

•  Wychodząc z założenia Mertona "człowiek- samotną wyspą"- wychowanie -całokształt procesów pomagających człowiekowi przez kontakt z sinymi rozwijanie osobowości, warunek to spotkanie osobiste.

•  Nie ważne w jakich wartościach człowiek wychowuje, ważne by była symetryczna interreakcja (wychowawca wie więcej- BŁĄD)

•  Ma znamiona koncesji uniwersalnej bo nie ważne w imię jakiego systemu wychowujesz, ważne jest spotkanie

•  Wychowanie nie spełnia zadań, bo nie sięga w rdzeń egzystencji człowieka

•  Wychowanie jako spotkanie ma 2 wymiary:

•  Wertykalny - odnoszący się do Boga

•  Horyzontalny - obejmujący kontakt międzyludzki

•  jest personalista , bo porusza 4 wymiary personalizmu

WŁAŚCIWOŚCI WYCHOWANIA - czym być powinno?

1. człowieczeństwo-

•  to wartość symetrii w wych.

•  Sytuacja wych. to spotkanie 2 osób, które są obdarzone: godnością, rozumnością

•  Człowiek ma pomagać w urzeczywistnianiu najgłębszego "JA", jednak w wych. kształtuje się zarówno nauczyciel jak i wychowanek

1. permanencja-

•  wych. jako spotkanie ma cechować się permanencja (ciągłością)

•  wych. odbywa się przez całe życie

1. interakcyjność i interakcyjność-

- obustronne oddziaływanie na siebie [wychowanek- wychowawca] np. poznawanie różnych wartości, przez podawanie argumentów

1. określoność sytuacji, zdarzeń, konsekwencji

•  wych. charakteryzuje się pewną wiedzą , ale nie ma do niego "złotego środka" - podręcznika

1. transgrensyjność- zdolność przekraczania siebie

•  poszukiwanie siebie, swojego głębokiego "JA" np. syndrom "ciepłych kapci"- przyzwyczajenie się do otoczenia, po co szukać

WNIOSKI:

•  wychowankowie stają się ulegli

•  w wychowanku budzi się niechęć i agresja

•  oni tych zasad nie rozumieją , bo często są one bezsensowne

•  odrzucenie tego typu autorytetu

•  karanie przegrywa bo osiąga efekt krótkotrwały, jest to efekt zew.- tymczasowy.

PYTANIE 9. Różne ujęcia wychowania.

PYTANIE 10. Struktura procesu wych..

PYTANIE 11. Elementy procesu wych.

ELEMENTY OROCESU WYCH.

•  Relacja interpersonalna

•  Warstwa akcjologiczna

•  Warstwa operacyjna [forma, metoda, środek]

ELEMENTY I PRZEBIEG PROCESU WYCHOWANIA:

(każdy proces z reguły prowadzi do postępu)

1. relacja interpersonalna (2 osoby wychowawca i wychowanek)
2. warstwa aksjologiczna (cel i ideał wychowania)
3. warstwa operacyjna (inaczej techniczna) zaliczamy: formy, metody, środki wych.

Główne ELEMENTY oddziaływań WYCH.:

Ideał, cel, formy, metody, środki

PYTANIE 12. Ideał wych.

Ideał wychowawczy - opis zintegrowanych cech człowieka ,

Opis zintegrowanych , pożądanych cech człowieka, wartościowanych z punku widzenia różnych grup, interesów, posiada różne motywacje.

różnorodne motywacje :

•  matagfizyczno- religijne,

•  społeczne,

•  ideologiczne grupowe

ŹRÓDŁA IDEAŁÓW:

1. założenia metafizyczno- religijne
2. filozofia, obowiązująca w danym czasie
3. sytuacja państwowa
4. sytuacja społeczna
5. tendencje rozwoju kultury

wizja człowieka- wg. Wychowanka!!!